Ailemiz hayvanları çok sevmiş ve yaşadıkları her dönemde farklı türlerden olsa bile hayatlarından eksik etmemişlerdir. Köpekleri, atları, kuşları, tavukları, ayıları, maymunları olmuş ve hatta gorilleri. Evet, garip duyuluyor ama gorilleri… Bu yazıda sizlere ailemizin hayvan sevgisinden ve Ortaköy'deki bahçeden bahsedeceğiz.

     Daha evvel Aile Tarihi kısmında da belirtildiği gibi, Vafiadis ailesi son derece zengin bir aile olup, Hurmuzios Vafiadis toplum içerisinde son derece saygın bir yere sahipti.  Küçük bir atölyede başlayan iş hayatı, zamanla büyüyerek Hurmuzios’u zenginleştirmiş ve Mahmutpaşa’da yer alan Küçük Yeni Han’ı, Ortaköy’de büyük bir köşkü ve Alman Koch’un Bahçesi olarak bilinen yeri satin almıştı.  Oğlu Aleko Ortaköy’deki bu evde doğmuş ve sahip oldukları hayvanlarla ilgili birçok hikaye anlatmıştır. Bildiğimiz kadarıyla bahçelerinde, bir ayı, iki goril, iki at, üçbin kadar tavuk, beş tavuskuşu, ve farklı kuşları vardı. Yandaki fotoğrafta Aleko’yu bahçedeki kümesin içerisinde elinde beyaz bir güvercinle görmektesiniz.

    Kümesi, köpekleri ve atları anlamak mümkün fakat gorillere ve ayıya sahip olmak gerçeküstü bir durum. Bugünlerde böyle bir bahçeye sahip olmak ve bu hayvanları bahçede tutmak neredeyse imkansız gibi…

    Solda, 1927 tarihli bir Ortaköy haritası görmektesiniz. Siyah çember içine alınmış bölge, Hurmuzios’un satin aldığı Alman Koch’un Bahçesi’dir ve ayrıca köşke çok yakındır. Kırmızı çember içerisinde ünlü Ortaköy Camii’ni bahçenin yerini daha iyi anlamak için referans alabilirsiniz.  

   

     Maalesef, Ortaköy’de çok büyük bir alan kaplamasına ragmen, Alman Koch’un Bahçesi ile ilgili pek bir bilgi yoktur. Biz de bu ismi aile büyüklerimizden duyduk ve şanslıyız ki bu eski haritada ‘Jardins de l'Horticulteur M.Koch'  olarak yerini tespit edebildik. Efsanelerin gerçeğe dönüşmesi gerçekten çok güzel bir duygu…

   

        Konumuza dönecek olursak, goril deyince aklınıza King Kong gelmesin. Fakat bilinmektedir ki, gorillerin boyu minimum 1.60m ve ağırlıkları yaklaşıl 150 kg’dır. Goriller ile ilgili komik olan ise isimleridir : Hitler & Mussolini. O dönemi düşündüğümüzde bu isimler muhtemelen komiklik olsun diye konulmuştur diye düşünüyoruz.

         

        Bu goriller, Ortaköy’deki bahçede bulunan evin girişinde, sağlı sollu olmak üzere iki farklı kafeste duruyormuş. Bu gorillerden bir tanesi  Hurmuzios’un eşi Ashen’i kıskanırmış ve ona karşı ters davranırmış. Bu noktadan sonra hikayenin akışı biraz üzücü. Günün birinde bahçıvan Seyfettin Efendi kafesleri temizlerken, kapısı açık kalan kafesten kaçan goril Ashen’e saldırmış ve darp etmiş. Ashen’i kurtarmak için gorili vurmak zorunda kalmışlar. Aile bu olaya çok üzülmüş fakat maalesef yapacak başka hiçbir şey yokmuş. Eski zamanlar… şimdi bir gorili kafeste evcil hayvan gibi tutmak imkansız, hatta bunun olmaması da gerekiyor, ama o dönem bu tarz hayvanlara sahip olmak bir prestij bir lüks göstergesiymiş maalesef. Diğer gorile ne olduğunu maalesef bilmiyoruz, belki bu olaydan sonra hayvanat bahçesine gönderilmiş belki de ömrünün sonuna kadar orada yaşamıştır.

     Soldaki fotoğrafta Aleko Vafiadis’i bahçıvan Seyfettin Efendi ile görmektesiniz

    Bu gorillerin bir fotoğrafı olsaydı gerçekten harika olurdu. Açıkçası Vafiadis ailesinin bu kadar çok fotoğrafı varken, bir yerlerde bu gorillerin de fotoğrafı olduğuna inanıyoruz. Arayışımız hala sürüyor.

     Bahçede bulunan bir diğer hayvan ise ayı. Maalesef geçmişten günümüze gelen bu hikayede ayının ismini bilmiyoruz.

        Ayı bahçeye gorillerden sonra gelmiş. Ilk başlarda herşey problemsiz ilerliyormuş fakat günün birinde Vafiadis ailesine sinirlenen bir komşuları, gece bahçeye girip ayıdan ürküp kafasına kürekle vurup hayvanı bayıltmış. Bu üzücü olaydan sonra zavallı ayı kör olmuş. Aile bir süre bakımına devam etmiş ama zorluklarından dolayı hayvanat bahçesine göndermişler.

         

        Vafiadis ailesinin ayrıca bu bahçede iki atı varmış : Melek ve Yıldız. Bu atların hikayesi ‘ Vafiadis : Efsaneler ve Hikayeler’ bölümünde anlatılmaktadır. Fakat kısaca bahsetmek gerekirse, Yıldız Hurmuzios’un, Melek ise Aleko’nun atıymış. Melek bir görev için askeriyeden çağrılmış ve yıllar sonra Büyükada’da bulunmuştur.

       Şimdiye kadar sizlere Ortaköy’de Alman Koch’un Bahçesi’nde yer alan hayvanlardan bahsettik. Fakat Vafiadis ailesinin Kefeliköy’deki evinde de farklı egzotik hayvanlar mevcutmuş. Aile büyüklerimizin anlattığına göre, bir maymun ve bir Jako papağan bu evin sakinlerinden olmuş. Maymunun adı Çitaymış ve bir avuca sığacak kadar küçük ve upuzun bir kuyruğa sahipmiş. Çita da tıpkı gorilin Ashen’i kıskandığı gibi, Aleko’nun üvey kardeşi Eleni’yi hiç sevmezmiş. Jako papağanın adı ise Mimi olup, konuşabilen bir papağanmış.

      Çita’nın tasması geçmiş yıllara kadar aile yadigarları içerisindeydi fakat maalesef kayboldu. Keşke elimizde olsaydı ve bu yadigarlar içerisinde sergileyebilseydik.

 

        Vafiadis Ailesi, Kefeliköy ve Ortaköy’den ayrıldıktan sonra daha fazla egzotik hayvana bakmamışlar. Mevcut durumlarının kısıtlı imkanlarına ragmen, akvaryumları, kuşları…vb. olmuş. Ailenin yeni jenerasyonu hayvanları hala çok sever ve birçok aile üyesinin kedi, köpek ve kuşları bulunmaktadır.

       

       Yazan : 2mi3, Aralık 2018

© 2018-2019 2mi3museum.com ALL RIGHTS RESERVED