Bazı insanlar, onları çok az görmüş olsanız bile üzerinizde bir etki bırakır. Vincentzo Sanzoni de o insanlardan biriydi. Ben henüz çok gençken aramızdan ayrıldı ama kendisini net bir şekilde hatırlıyorum. Vincentzo’nun hikayesini o öldükten yıllar sonra öğrendim. Kendisinden dinleyebilmeyi çok isterdim. Vincentzo Sanzoni : Bir Savaş Esiri

      Vincentzo Sanzoni. Bu beyefendi, 14 yaşıma kadar hayatımdaydı. Her Paskalya’da, her Noel’de ve her aile kutlamasında, en iyi takım elbisesi içinde, bizimleydi. Çok sessizdi. Kendisinden sadece birkaç kelime duyabilmiştim. Fakat bana her baktığında gülümserdi. Her seferinde bana aynı hediyeyi getirirdi : Şam fıstıklı çikolata … Kendisine hiçbir zaman hikayesini soramadım. Hiç evlenmemiş. Uzun süre Istanbul’da yalnız yaşamış. Ne zaman evinden dışarı çıksa, takım elbisesine uygun şapkası hep kafasında olurdu. O öldükten sonra, bir kere rüyamda gördüm. Bir hayaletti ve bana korkmamamı söylüyordu.  Bana rüyamda ölmüş tüm aile bireylerinin cennette iyi olduğunu söylüyordu. Onunla beraber annesi Aspasia’yı da rüyamda görmüştüm, o da bir hayalleti. Vincentzo hep taktığı şapkasını kafasından çıkardı ve benim kafama koydu, ardından annesiyle birlikte cennete geri döndüler.

          Yıllar sonra Vincentzo’nun hikayesini büyükannemden öğrendim. Edirne’de yaşarlarken, onu İtalya’ya liseye – belki de üniversite – göndermişler. O dönem, İkinci Dünya Savaşı çıkmış, ve Vincentzo bir arkadaşı ile beraber savaşa katılmıştı, belki de katılmak zorunda kalmıştı.  İtalya’nın  savaş dönemindeki durumu biraz enteresan. 1943 yılından sonra, Italyan Direnişi ve Italyan Kraliyet Ordusu birlik olarak, Mihver Güçleri’ne karşı savaşmış fakat Italyan Sosyal Cumhuriyeti Mihver Güçleri ile birlikte savaşmıştır.

         Günler, aylar, yıllar geçmiş ama Sanzoni ailesi Vincentzo’dan hiç mektup alamamış. Artık öldüğünü düşünmüşler hatta cenaze ritüellerini bile gerçekleştirmişler. Fakat birgün postacı elinde mektuplarla gelmiş. Sanzoni ailesi ölmeden önce yazdığı mektuplar olduğunu düşünmüş.

         Mektubu okumuşlar, fakat o da ne !? :  ‘ Yaşıyorum, davalarımın bitmesini bekliyorum, Almanlar’a esir düştüm’ … Sanzoni ailesinin en mutlu günü olmuş o gün, öldü sandıkları oğulları hayattaymış. Büyükannemin anlattığına göre, bu haberi getiren postacıya, şükranlarını sunmak için bir sürü hediye vermişler.

        Büyükannem Cusepina, İkinci Dünya Savaşı’nın detaylarını bilmiyordu. Araştırdığımıza göre , Italyanlar’ın Almanlar’a esir düşmesinin sebebi, 3 Eylül 1943 yılında imzalanan Cassibile Ateşkesi idi. Birçok İtalyan asker ve memur, Almanlar’ın yanında yer alması için zorlandırılmış ve reddedenler Almanya’da esir kamplarına gönderilmiştir. 

        Bu esir düşen askerlere, Italyan Askeri Enterneleri adı verilmiştir. 2.000.000 Italyan askerin 1.007.000’i Almanlar tarafından esir alınmıştır. Verilere göre, bu askerlerin 196.000’i kaçabilmiştir. Kalan 810.000 asker içerisinden, 13.000’i Yunan adalarından kamplara götürülürken yolda ölmüştür. 94.000’i Almanlar tarafında yer almayı kabul etmiştir.

         Geriye kalan 710.000 İtalyan askeri, savaş esiri olarak Alman esir kamplarına gönderilmiştir. 1944 baharında, 103.00 İtalyan askeri, Almanya veya İtalya Sosyal Cumhuriyeti tarafında savaşmayı kabul etmiştir.  Toplam 600.000 - 650.000 asker ise Almanlar’ın önerisini reddetmiştir. ( https://en.wikipedia.org/wiki/Italian_military_internees )

      Vincentzo Sanzoni, savaş ve tutsaklığı süresince hayatta kaldığı için şanslıydı. Belki de sessiz bir adam oluşu, o günlerden kalma bir mirastı.. Huzur içinde yat Vincentzo…

Yazan : 2mi3, Temmuz 2018

Kaynakça : 

1-) https://en.wikipedia.org/wiki/Italian_military_internees

2-) https://en.wikipedia.org/wiki/Armistice_of_Cassibile

© 2018-2019 2mi3museum.com ALL RIGHTS RESERVED